Акимат города Балхаш Официальный сайт
poisk

АННОТАЦИЯ к стеле, посвященной 80-летнему юбилею города Балхаш

Балқаш қаласының 80-жылдық мерейтойына арналған стелаға

АННОТАЦИЯ

Балқаш қаласының 80-жылдық мерейтойына арналған стела оқ тәрізді сүйір төбесі бар үш қырлы призмаға орнатылып, тот баспайтын ақ түсті металлдан жасалған. Ақ түс және оқ тәрізділік – қарқынды дамуды, биік мақсаттарға талпынуды, өрлеуді білдіреді. Стеланың төбесіндегі шеңбер композициялы безендірілген эмблемамен әрленген. Эмблема ортасында, үстінде Шаңырақ бейнесі бар. Артқы планда Балқаш қаласының Мыс балқыту комбинатының кескіні көрсетілген. Эмблеманың оң жақ бүйірінде қазақтың аңыз жауынгері Ағыбай батырдың бейнесі. Сонымен қатар, эмблеманың бос кеңістігі Балқаш көлі толқындарының стильді бейнесімен толықтырылған және композицияны шеңбер бойымен ұлттық ою-өрнек біріктіреді. Эмблеманың басым түстері – көк және сары. Стеланың оқ тәрізді бөлігінің үш жағынан эмблемадан негізіне дейін алтын түстес оюлы жолақтар жүргізілген. Стеланың алдыңғы жоғарғы бөлігіндегі көріністе стеланың «БАЛҚАШ» деген шрифті атауы ұсынылған. Шрифті композицияның астында, жұлдыздар бейнеленген, металлургияда қолданылатын стильдік кесек жасалған. Композиция бойынша ортадағы және негізгі жұлдыздың Қазақстан батырларының алтын жұлдыздарына іспеттес жеті ұшы бар, бұл металлургтердің ерен еңбегін білдіреді. Кесектен ағып жатқан металлда әр түрлі өлшемді жеті жұлдыз жарқырайды. Сонымен қатар, стеланың іргетасында жеті баспалдақ орнатылған. Қазақтар үшін жеті саны киелі: ол аптаның жеті күнін – әлемдегі уақыт бірлігінің шексіздігін білдіреді. Дәстүрге сәйкес, наурыз көже құйылған жеті кесе сыйлы ақсақал алдында тұруы керек.Осы мерекеде әрбір қазақ жеті үйге барады және жеті қонақ шақырады. Осы мерекенің басты тағамдарының бірі Наурыз көже. Наурыз көже міндетті түрде өмірдің 7 элементінің символын білдіретін 7 дәмнен тұрады. Олар: су, ет, тұз, май, ұн, дәнді дақылдар, (күріш, жүгері немесе бидай) және сүт. Бұлар: қуаныш, сәттілік, даналық, денсаулық, әл-ауқат, жылдамдық, өсім және құдайдың қорғауын бейнелейді. Кесектің өзі Балқаш қаласының қала түзуші металлургия кәсіпорыны, 1937 жылы КСРО кезінде ашылған мыс балқыту комбинаты екенін көрсетеді. Стеланың сол және оң жақ негізінде Балқаш қаласының күнделікті тіршілігімен байланысты тақырыптық композициялық барельфтер орындалған. Сол жағында негізгі композициялық сәт – Балқаш қаласының негізі қаланған жыл – 1937 санын металлургтың құйып жатқаны бейнеленген. 1937 жылдың 11-ші сәуірінде - ҚазКСР Орталық атқару комитетінің Президиумының қаулысымен Прибалхашстрой қонысы Балқаш қаласына ауысты. Екінші планда металлургтер буынының сабақтастығын көрсететін ардагер-металлургтің қимылын бақылап тұрған жас металлург бейнеленген. Жоғарғы оң жақ бұрышындағы композицияда Ұлы отан соғысы жылдарында фашизмді жеңуге үлес қосқан тылдағы еңбеккер әйелдер көрінеді. Соғыс жылдарында тек мыс зауытының өзіне жұмыс істеуге 2875 әйел келді. Балқаш зауыттарынан шығарылған әрбір екінші оқ, снаряд - Балқаш қаласының тыл еңбекерлерінің еңбегі. Барельеф композициясын киіз үй және артқы пландағы әртүрлі элементтер толықтырады. Барельефтің оң жағында балық аулап жатқан балықшы бейнесі суреттелген. Балқаш көлінде өнеркәсіптік балық аулау 1929-30 жылдары басталды. Жоғарғы бөлігін әр адамның баспанасы мен отбасы үшін еңбектеніп жүргенін білдіретін бейне - әйел ана мен баланың композициясы безендіріп тұр. Композицияны түйе бейнесі және әр түрлі киіз үй элементтері толықтырып тұр. Стела негізінің түстік гаммасы қала дамуының негізділігін және оның беріктігін айқындай түсетін қоңыр-бронза түстес етіп орындалған.

Авторлық ұжым: Комутов Жанат Какенович

ҚР Мәдениет саласының үздігі

Қазақстан дизайнерлер одағының мүшесі

ҚР суретшілер одағының мүшесі

Еуразиялық дизайнерлер одағының мүшесі

РФ кәсіби суретшілер одағының мүшесі

Балабеков Каныш Аманжолович

ҚР суретшілер одағының мүшесі

Еуразиялық дизайнерлер одағының мүшесі

АННОТАЦИЯ

к стеле, посвященной 80-летнему юбилею города Балхаш

Стела, посвященная 80-летию основания города Балхаш представляет собой в основании трехгранную призму со стреловидным навершием, выполненным из нержавеющего металла белого цвета. Стреловидность и цвет стелы образно указывают на стремительность развития, стремление к высоким светлым целям, прогрессу. Навершие стелы украшена эмблемой города, композиционно оформленного в круг. В верхней части эмблемы посередине выполнено стилизованное изображение Шанырака. На заднем плане контуры медеплавильного комбината города Балхаш. Справа на эмблеме контурное изображение легендарного казахского воина - Агыбай батыра. Пространство эмблемы также заполнено стилизованным изображением волн озера Балхаш, по кругу композицию объединяет национальная орнаментика. Преобладающая колористика эмблемы – синие и желтые цвета. С трех сторон стреловидной части стелы от эмблемы до базы опускаются орнаментальные полосы в золотистой цветовой гамме. Передняя видовая часть стелы представлена в верхней части шрифтовым названием стелы «БАЛХАШ». Внизу под шрифтовой композицией выполнен стилизованный литок, использующийся в металлургии, внутри которого выполнены звезды. Центральная и основная по композиции звезда имеет семь оконечностей, подобных золотой звезде героев Казахстана, этим самым подчеркивая героический труд металлургов. Из литка выливается металл, на котором сияют семь звездочек различного размера. В основании стелы также семь ступеней. Наличие цифры 7 для казахов является обязательным: она заключает в себе 7 дней недели - временные единицы бесконечности Вселенной. По обычаю 7 чаш с наурыз-коже должны стоять перед самым уважаемым аксакалом (“белобородый старик”). В этот праздник каждый казах должен посетить 7 домов и пригласить 7 гостей.
Главным ритуальным блюдом этого праздника является Наурыз-коже. Наурыз-коже обязательно должен состоять из 7 ингредиентов, символизирующих 7 элементов жизни: вода, мясо, соль, жир, мука, злаки (рис, кукуруза или пшеница) и молоко. Они символизируют радость, удачу, мудрость, здоровье, благосостояние, скорость, рост и божественную защиту.

Сам литок указывает на то, что градообразующим предприятием города Балхаш является металлургия, а именно медеплавильный комбинат основанный в 1937 году в СССР. С левой и правой стороны базы стелы выполнены барельефы с композиционной тематикой, связанной с повседневной деятельностью города Балхаш. Левая сторона представлена главным композиционным моментом - отливкой металлургом цифр основания города Балхаш - 1937 год (11 апреля 1937 года постановлением Президиума Центрального исполнительного Комитета КазССР, поселок Прибалхашстрой был преобразован в город Балхаш). На втором плане молодой металлург, наблюдающий за действием ветерана - металлурга, тем самым подчеркивая преемственность поколений металлургов. В правом верхнем углу композиции видны женщины - труженицы тыла, руками которых ковалась победа над фашизмом в годы Великой отечественной войны. За годы войны только на медьзавод пришли работать 2875 женщин. Каждая вторая пуля, снаряд, выпущенная заводами Балхаша - заслуга тружеников тыла города Балхаш. Композицию барельефа дополняют юрты и различные элементы на дальнем плане. Правая сторона барельефа представлена образом рыбака, ведущим отлов рыбы. Промышленный лов на озере Балхаш начался в 1929-30 годах. Верхнюю часть украшает композиция женщины матери с ребенком, подчеркивающая что у каждого человека есть кров и очаг, ради которого он трудится. Композицию дополняют силуэты верблюдов и различные элементы юрты. Цветовая гамма базы стелы выполнена в выдержанной бронзово -коричневой гамме, подчеркивая основательность развития города и его незыблемость.

Авторский коллектив: Комутов Жанат Какенович

Отличник культуры РК

Член Казахстанского Союза дизайнеров

Союза художников РК

Евразийского союза дизайнеров

Профессионального союза художников РФ

Балабеков Каныш Аманжолович

Член Союза художников РК

Евразийского союза дизайнеров

ANNOTATION

to the stela devoted to the 80th anniversary of Balkhash town

The stela devoted to the 80th anniversary of Balkhash town foundation is a triangular prism at the base with a sagittal finial, made of stainless white metal. The sweep and colour of the stela specifies symbolically the impetuosity of development, the desire for high goals, progress. The finial of the stela is decorated with the town emblem, decorated compositionally in a circle. At the top, in the middle of the emblem there is a stylized image of Shanyrak. In the background there are the contours of the Balkhash town copper smelting plant. On the side, to the right on the emblem there is a contour image of the legendary Kazakh warrior Agybai batyr. The space of the emblem is also filled with a stylized image of the waves of Balkhash lake, the national ornamentation unites composition around a circle. The predominant colour of the emblem is blue and yellow. From three sides of the sagittal part of the stela from the emblem to the base the ornamental stripes in golden colour gamma are dropped. The front part of the stela is represented in the upper part with the typographic title "BALKHASH". At the bottom of the typographic composition is a stylized casting, using in metallurgy, inside which are stars. The central and basic star has seven extremities, similar to the golden star of the heroes of Kazakhstan, thereby emphasizing the heroic work of metallurgists. Metal is poured oud from the casting, on which seven stars of different sizes are shining. There are also seven steps at the base of the stela. The presence of the number 7 is mandatory for the Kazakh: it includes 7 days of the week – the time units of the infinity of the World. By the custom 7 bowls with Nauryz-kozhe should stand in front of the most respected aksakal ("white-bearded old man"). On this holiday every Kazakh should visit 7 houses and invite 7 guests. The main ritual dish of this holiday is Nauryz-kozhe. Nauryz-kozhe must consist of 7 ingredients, symbolizing 7 elements of life: water, meat, salt, fat, flour, cereals (rice, corn or wheat) and milk. They symbolize joy, luck, wisdom, health, well-being, speed, growth and divine protection. The line means that metallurgy is the town-forming enterprise of Balkhash town, namely the copper smelting plant founded in 1937 in the USSR. On the left and right side of the stela base there are bas-reliefs with a composition theme related to the daily activities of Balkhash town. The left side is represented by the main compositional moment – the casting by the metallurgist of the numeral of the Balkhash town foundation – 1937. In April 11, 1937 Pribalkhashstroi settlement was reformed to Balkhash town by the decision of the Presidium of the Central executive Committee of KazSSR. In the background there is a young metallurgist who watches the action of a veteran metallurgist, thereby emphasizing the succession of generations of metallurgists. In the upper right corner of the composition there are women-workers of the rear, whose hands forged victory over fascism during the Great Patriotic War. During the war years only 2,875 women came to work to the copper plant. Each second bullet, a whizz-bang produced by Balkhash plants, is merit of the rear worker of Balkhash town. Yurts and various elements in the background supplement the composition of the bas-relief. The right side of the bas-relief is represented by the image of a fisherman leading fish catching. Industrial fishing on Balkhash lake began in 1929-1930. The upper part is decorated with a mother with a child, emphasizing that every person has a shelter and a hearth for the sake of which he works. The composition is complemented by the silhouettes of camels and various elements of the yurt. The colour of the stela base is made of a bronze-brown gamma, emphasizing the solidity of the town development and its inviolability.

Composite authors: Komutov Zhanat Kakenovich is

an excellent worker of culture of the RK

a member of Kazakhstan Council of designers

of the Council of artists of the RK, the Eurasian Council of artists

of the professional Council of artists of the RF

Balabekov Kanysh Amanzholovich is

a member of the Council of artists of the RK

the Eurasian Council of designers


Дата редактирования: 24 Ноября 2017

Система Orphus
© 2007-2017 ГУ «Информационный портал акимата города Балхаш» При использовании материалов сайта ссылка на источник обязательна
Яндекс.Метрика
© 2017 Разработка и поддержка: Интернет-компания «Creatida»
На главную
Назад
Вверх